به گزارش اقتصادران، افتتاح یکی از کلیدیترین خطوط ریلی ایران باز هم به تعویق افتاد. راهآهن رشت- بندر کاسپین که نقطه اتصال خلیج فارس به دریای خزر محسوب میشود؛ بار دیگر و این بار به دلایلی نامشخص به تعویق افتاده است. قرار بود روز سهشنبه هشتم خرداد ماه این خط ریلی افتتاح شود؛ اما مطابق آنچه وزارت راه و شهرسازی میگوید، تا چند روز آینده توسط معاون اول رییسجمهور فقید افتتاح خواهد شد. پیش از این قرار بود که این خط ریلی تا پایان سال ۱۴۰۲ به بهرهبرداری برسد.
اما هر بار به دلیلی افتتاح آن به تعویق افتاده است. بهطور مثال، مهرداد بذرپاش وزیر راه و شهرسازی در مراسم دومین مرحله ورود ناوگان نو و بازسازی شده که ۱۶ بهمن ماه ۱۴۰۲ در ایستگاه راهآهن تهران برگزار شد، با بیان اینکه راهآهن رشت به کاسپین تا پایان سال به بهرهبرداری میرسد، گفت: این راهآهن یکی از قطعات راهبردی در حوزه حمل و نقل کالای دریا به دریا است و دو بندر مهم کشور را به یکدیگر متصل میکند. دو روز بعد از این تاریخ خیرالله خادمی مدیرعامل شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل است گفته بود: راهآهن رشت کاسپین در آخرین مراحل اجرایی قرار دارد و در اسفند ماه با حضور رییسجمهور بهرهبرداری میشود.
اسدالله عباسی استاندار گیلان نیز هشتم اسفند ماه امسال پس از بازدید از خط آهن رشت- کاسپین گفته بود: راهآهن رشت- کاسپین به کیلومتر آخر رسید و اینک یک کیلومتر محدوده پل تقاطع بندرانزلی در منطقه آزاد درحال انجام است و پس از آن مراحل ریلگذاری آغاز میشود. در آخرین تحولات وحید قربانی رییس مرکز ارتباطات و اطلاعرسانی وزارت راه و شهرسازی گفته است: پیش از این اعلام شده بود که راهآهن رشت- بندرکاسپین با حضور وزیر راه و شهرسازی در روز سهشنبه هشتم خرداد افتتاح خواهد شد که به خاطر برنامهریزی برای حضور محمد مخبر سرپرست ریاستجمهوری به تعویق افتاد و در چند روز آینده این مراسم برگزار میشود. راهآهن رشت – بندرکاسپین به عنوان یکی از مهمترین پروژههای ریلی و اولویتدار کشور با هدف تکمیل کریدور شمال به جنوب محسوب میشود.
این مسیر ریلی اتصال راهآهن مرکز استان گیلان به بندرانزلی را فراهم میسازد که این رویداد از نظر مبادلات تجاری و بازرگانی با کشورهای منطقه و اروپا از اهمیت بالایی برخوردار است. این خط ریلی ایستگاه راهآهن رشت در ۱۲ کیلومتری جنوب شهر رشت در روستای فلکده را به بندر انزلی سپس بندر کاسپین متصل میسازد. پروژه راهآهن رشت- انزلی به منطقه آزاد انزلی و بندر انزلی متصل میشود و پروژه مذکور نیز به راهآهن قزوین رشت متصل میگردد؛ و بدینترتیب قطار از رشت به بندر انزلی، سپس بندر کاسپین و همچنین به آستارا متصلمی شود. راهآهن رشت – بندرکاسپین به طول ۳۷ کیلومتر با اعتبار بیش از ۳ هزار میلیارد تومان احداث شده است و ارزش روز آن بالغ بر ۶هزار میلیارد تومان برآورد میشود.
این پروژه ریلی به عنوان بخشی از راه آهن قزوین – رشت تکمیل کننده کریدور ریلی دریا به دریا است که اتصال ریلی بنادر جنوبی کشور به بنادر شمالی در استان گیلان را برقرار و امکان مبادله بار ترکیبی از طریق ایران برای منطقه را فراهم میکند. بهرهبرداری از خط ریلی رشت – کاسپین زمینهسازی برای توسعه روابط میان اعضای اوراسیا با کشورهای حاشیه جنوبی خلیج فارس و یکی از مهمترین شاخصهای تحقق سیاستهای کلی اقتصاد مقاومتی در حوزه مناطق آزاد است. با اتصال منطقه آزاد انزلی به خط ریل سراسری در پیر بازار رشت، شاهد اتصال ۲ دریای شمالی و جنوبی ایران خواهیم بود. با تکمیل راهآهن رشت کاسپین، یکی از مهمترین زیرساختهای فعالسازی کریدورهای عبوری از کشورمان به ویژه گذرگاه شمال جنوب تکمیل میشود و اتصال ریل به منطقه آزاد انزلی، زمینه فعالسازی ظرفیتهای ترانزیتی شمال کشور را بههمراه خواهد داشت.
عملیات اجرایی پروژه راهآهن رشت- کاسپین به عنوان سومین ابرپروژه ریلی کشور در سال ۱۳۸۵ کلید خورد اما از سال ۸۵ تا ۹۸ فقط سه درصد پیشرفت داشت و عمده کار آن از سال ۹۸ آغاز شده است. اوایل مردادماه سال ۱۴۰۰ محمد اسلامی وزیر وقت راه و شهرسازی دولت روحانی با اشاره به پیشرفت فیزیکی ۸۰ درصدی زیرسازی راهآهن رشت- کاسپین گفته بود که طبق برنامه زمانبندی پیشبینی کرده بودیم پروژه مذکور تا پایان شهریور امسال آماده شود، اما در شرایطی قرار گرفتیم که موانع متعدد تأخیرهای ناخواستهای را به این پروژه منتقل کرده است.
موسی فکور، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری گیلان در گفت وگو با ایسنا، با اشاره به آغاز پروژه راهآهن رشت – کاسپین از سال ۹۸، میگوید: طول این مسیر تا منطقه آزاد انزلی حدود ۳۵ کیلومتر بوده و بخشی از خط ریلی در داخل منطقه آزاد قرار دارد. وی با بیان اینکه شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل و نقل کشور اجرای پروژه راهآهن رشت- کاسپین تا منطقه آزاد انزلی را بر عهده داشته است، گفت: ادامه این خط ریلی در داخل منطقه آزاد به طول ۶۷۰ متر توسط سازمان منطقه آزاد اجرایی شده؛ همچنین اقدام به پیشبینی سینی دوار در داخل منطقه کردیم. معاون استاندار گیلان مجموع اعتبار هزینه شده برای این پروژه مهم را ۳۵۰۰ میلیارد تومان دانست و تاکید کرد: ۵۰۰ میلیارد تومان توسط سازمان منطقه آزاد انزلی هزینه شده است.
فکور با اشاره به هزینه کرد ۶۰۰ میلیارد تومانی در دولت قبل برای اجرای پروژه، یادآور شد: بیش از ۲۳۰۰ میلیارد تومان در دولت سیزدهم هزینه شده و مابقی در قالب مطالبات پرداخت میشود. وی در ادامه بر اجرای راه آهن رشت- آستارا تاکید کرد و افزود: این پروژه ۱۶۰ کیلومتر طول دارد و در حال حاضر، تملک اراضی را آغاز کردیم. همچنین با تاکید استاندار گیلان، اتصال خط ریلی رشت- کاسپین به بندرانزلی نیز در دستور کار قرار دارد. معاون استاندار گیلان افتتاح راهآهن رشت- کاسپین را نخستین اتصال دریای خزر به خلیج فارس و دریای عمان دانست و خاطرنشان کرد: با بهرهبرداری از این پروژه، بخش ریلی کریدور شمال به جنوب محقق میشود و منافع اقتصادی فراوان برای ایران و کشورهای حاشیه دریای خزر دارد.